PCB CAD yazılımı seçimi sandığınızdan daha kişisel; ekibinizin alışkanlığı ve mevcut kütüphane birikiminizi de hesaba katmadan karar veremezsiniz. KiCad açık kaynak büyüdü, Altium endüstri standardı kaldı, OrCAD yerini koruyor.
Aşağıda üç yazılımın güçlü-zayıf yanları, ekosistem desteği ve hangi senaryoda hangisinin doğru olduğu var.
Bu yazıda üç yazılımı özellikleri, fiyatlandırması, öğrenme eğrisi ve hangi tip projelere uygun olduğu açısından karşılaştırıyoruz.
Hızlı Karşılaştırma
| Kriter | Altium Designer | OrCAD/Allegro | KiCad |
|---|---|---|---|
| Lisans | Ticari | Ticari | Açık kaynak (GPL) |
| Yıllık Lisans Maliyeti | $10K-15K | $5K-30K (modüler) | Ücretsiz |
| Öğrenme Eğrisi | Orta | Yüksek | Orta |
| Kullanıcı Arayüzü | Modern, kullanıcı dostu | Klasik, parçalı | İyileşmiş, modern |
| 3D Görselleştirme | Mükemmel | İyi (PCB Editor) | İyi |
| Yüksek Hızlı Tasarım | Çok güçlü | Endüstri lideri | Sınırlı |
| Topluluk Boyutu | Geniş | Büyük (kurumsal) | Devasa, büyüyen |
| Ticari Şirket Kullanımı | Çok yaygın | Büyük şirketler | Artıyor (özellikle KOBİ) |
| Önerilen Profil | KOBİ-büyük şirket | Büyük şirket, ASIC dahil | Bireysel, KOBİ, eğitim |
Altium Designer
Güçlü Yanları
- Modern, sezgisel kullanıcı arayüzü; öğrenme eğrisi nispeten dik değil
- Tek pakette tam çözüm: schematic, PCB, simülasyon, 3D MCAD entegrasyonu
- Altium 365 ile bulut tabanlı işbirliği
- Concord Pro ile component management
- Aktif yıllık güncellemeler ve teknik destek
- Altium Vault ile fikri mülkiyet kontrolü
- Geniş 3D model kütüphanesi (Octopart entegrasyonu)
Zayıf Yanları
- Yüksek lisans maliyeti (yıllık $10.000+)
- Çok büyük tasarımlarda performans düşebilir
- Çok hızlı sinyal analizinde Allegro kadar derin değil
Türkiye'de Durumu
Altium, Türkiye'deki KOBİ ve orta büyüklükteki firmaların önemli bir kısmında kullanılıyor. Lisans maliyetinin yüksekliği nedeniyle bireysel mühendisler için zorlayıcı; kurumsal lisans modeli daha yaygın. Yerel yetkili distribütörler eğitim ve destek hizmetleri sunuyor.
OrCAD ve Allegro (Cadence)
Güçlü Yanları
- Endüstri standardı; özellikle havacılık, savunma, ASIC validation
- Allegro PCB Editor: Yüksek hızlı tasarımda en güçlü araç
- Sigrity ile sinyal/güç bütünlüğü simülasyonu
- PSpice ile gelişmiş analog simülasyon
- Constraint Manager: Karmaşık tasarım kurallarını yönetmede üstün
Zayıf Yanları
- Modüler yapı: her özellik için ayrı modül = yüksek toplam maliyet
- Klasik UI; yeni başlayanlar için zorlayıcı
- Şirketler arası proje paylaşımında format uyumluluğu sorunlu
- Eğitim materyali Altium kadar yaygın değil
Türkiye'de Durumu
OrCAD/Allegro Türkiye'de büyük savunma sanayi şirketleri (ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN), TUSAŞ, otomotiv OEM'leri tarafından kullanılır. Yüksek hızlı sayısal sistemler ve karmaşık güç dağıtım ağları gerektiren projelerde tercih edilir. Lisans maliyeti çok yüksek olduğu için KOBİ'lerin pek tercihi olmaz.
KiCad
Güçlü Yanları
- Tamamen ücretsiz ve açık kaynak (GPL)
- Çapraz platform: Windows, macOS, Linux
- Güçlü topluluk; sürekli iyileşme
- Hiçbir tasarım/katman/pin sınırı yok (bazı ücretsiz alternatiflerde var)
- v7 ve v8'le birlikte modern UI ve performans
- Python scripting; özelleştirilebilir araçlar
- 3D viewer mükemmel
- Eğitim için ideal; üniversitelerde tercih ediliyor
Zayıf Yanları
- Yüksek hızlı sinyal analizi sınırlı (constraint manager Altium/Allegro kadar gelişmiş değil)
- Profesyonel teknik destek yok (topluluk forumlarına bağımlı)
- Bazı gelişmiş özellikler (length matching, advanced mixed-mode routing) eksik
- Component management Altium kadar olgun değil
Türkiye'de Durumu
KiCad, Türkiye'de hızla yayılıyor. Üniversiteler, startup'lar, freelance tasarımcılar ve KOBİ'lerin önemli bir kısmı KiCad kullanıyor. v6 ve v7 sürümleriyle yapılan iyileştirmeler sayesinde profesyonel projelerde de tercih ediliyor. EA ARGE gibi bazı tasarım firmaları, müşteri tercihine göre KiCad veya Altium seçebiliyor.
Karar Çerçevesi
KiCad Tercih Edilmeli
- Lisans maliyeti kritikse
- Bireysel mühendis veya küçük ekip
- Eğitim ve öğrenme amaçlı
- Açık kaynak felsefesi önemli
- Standart hızlı projeler (1 GHz altı çoğu sayısal sistem)
- Üniversite/araştırma projeleri
Altium Tercih Edilmeli
- Profesyonel ve sürekli teknik destek isteniyorsa
- Kurumsal ekiplerde işbirliği önemliyse (Altium 365)
- Karmaşık 3D MCAD entegrasyonu gerekiyorsa
- Müşteri Altium dosya formatı talep ediyorsa
- Yıllık $10K maliyet kabul edilebilirse
OrCAD/Allegro Tercih Edilmeli
- Çok yüksek hızlı tasarım (DDR4/5, PCIe Gen4+, 10G+ Ethernet)
- Karmaşık power integrity gerektiren ürünler
- Savunma/havacılık endüstrisinde çalışılıyorsa
- ASIC/SoC validation board'ları
- Cadence ekosistemiyle entegrasyon önemliyse
Diğer Alternatifler
EAGLE (Autodesk)
Önceden popülerdi ama Autodesk satın aldıktan sonra Fusion 360 entegre yapısına dönüştü. Hobi projeler için hâlâ kullanılır; profesyonel kullanım azalıyor.
Mentor Pads
Siemens'in PCB tasarım ürünü. Kurumsal pazarda Allegro'nun rakibi; benzer fiyat aralığında.
EasyEDA
Web tabanlı, ücretsiz; özellikle JLCPCB ile entegrasyonu güzel. Hobi projeler için pratik ama profesyonel kullanım için kısıtlı.
Proteus
Eğitim odaklı; simülasyon ve PCB tasarımını birlikte sunuyor. Üniversite kursu için sıkça kullanılıyor; gerçek üretim için sınırlı.
Geçiş Stratejileri
Bir yazılımdan diğerine geçiş düşünüyorsanız:
- Önce küçük bir proje ile pilot deneme yapın
- Eski tasarımları yeni yazılıma migrate etmek zaman alır; mümkünse yeni projelerle başlayın
- Component kütüphaneniz değerli; yeniden oluşturmak haftalar alabilir
- KiCad ↔ Altium dönüşümleri için araçlar var ama %100 sorunsuz değil
Sonuç
PCB tasarım yazılımı seçimi, projenin karmaşıklığı, ekibin büyüklüğü, bütçe ve gelecekteki iş ortakları gibi pek çok faktöre bağlı. KiCad'in son sürümleri, beş yıl önce sadece Altium ile yapılabilen birçok işi başarıyla yapabiliyor. Altium ise kurumsal ekipler için en kullanıcı dostu seçim; OrCAD/Allegro ise yüksek hızlı tasarımda hâlâ alternatifsiz.
EA ARGE olarak, Altium ve KiCad'i müşteri tercihine göre kullanıyoruz. Müşterinin yazılım envanterini değerlendirip, projeye uygun tasarım dosyalarını sunuyoruz.
Ekip büyüklüğü kararı yapar
2-3 kişilik bir ekipte KiCad çoğu durumda yeterli; 10+ kişilik bir ekipte Altium'un takım özellikleri daha çok hissediliyor. Yeni mezunlar KiCad biliyorsa, yeni başlangıçta bunu da hesaba katmak gerek; eğitim maliyeti küçük bir kalem değil.
