1501, 1507'nin "büyük abisi"; daha yüksek bütçeli, daha kapsamlı projeler için. Çağrı pencereleri kısa ve teknik gereksinimler ağır; doğru projeye uygun bir program ama yanlış hedefle başlanırsa zaman kaybı.
Aşağıda 2026 takvimi, uygunluk şartları, bütçe kalemleri ve dosyada en sık atlanan noktalar var.
Bu yazıda 1501 programının kapsamını, 1507'den farkını, 2026/1 çağrısının güncel detaylarını ve başarılı bir başvuru için kritik noktaları ele alıyoruz.
Program Özeti
| Kriter | Detay |
|---|---|
| Destek Türü | Geri ödemesiz hibe |
| Destek Oranı | %75 (KOBİ), %60 (büyük kuruluş) |
| Proje Süresi | Maksimum 36 ay |
| Bütçe Üst Limiti | Sınır yok |
| Çağrı Sıklığı | Yılda 2 kez (2026/1: 12 Nisan 2026) |
| Hedef Profil | Ölçeklenmiş AR-GE projeleri olan firmalar |
1501 vs 1507 Karşılaştırması
| Kriter | 1507 Başlangıç | 1501 Sanayi |
|---|---|---|
| Hedef | İlk 5 AR-GE projesi | Olgun firmalar, sınırsız proje |
| Destek Oranı | %75 sabit | %75 (KOBİ) / %60 (büyük) |
| Bütçe Üst Limiti | 3,5 milyon TL | Sınır yok |
| Proje Süresi | Max 18 ay | Max 36 ay |
| Ortaklık Şartı | Yok | Genelde tek başvuru, ortaklı mümkün |
| Teknoloji Düzeyi | TRL 3-7 | TRL 4-8 |
| Değerlendirme Sıkılığı | Orta | Yüksek |
1501 programı; 1507'yi tamamlamış, AR-GE kültürü oturmuş ve daha büyük ölçekli, uluslararası rekabetçi projelere yönelmek isteyen firmalar için tasarlanmıştır.
Kimler Başvurabilir?
- Türkiye'de yerleşik, sektör/büyüklük fark etmeksizin tüm sermaye şirketleri
- Anonim ve limited şirketler
- Vakıf, dernek, kooperatif, şahıs şirketi, adi ortaklık başvuramaz
- Yurtdışı merkezli şirketlerin Türkiye'deki temsilcilik veya şubeleri başvuramaz
Önemli not: 1501 programının 2026/1 çağrı dokümanına göre, bu çağrıda öncelik KOBİ ölçeğindeki kuruluşlara verilmektedir. Büyük kuruluşların başvurusu farklı dönem ve programlar üzerinden olabilir; çağrı dokümanı mutlaka kontrol edilmelidir.
2026/1 Çağrısı Önemli Tarihler
- Çağrı açılışı: 1 Ocak 2026
- Kuruluş bazlı ön kayıt son tarihi: Çağrı kapanışından en az 1 iş günü önce
- Başvuru kapanışı: 12 Nisan 2026 (PRODİS son saat)
- Değerlendirme süresi: 4-6 ay
- Sözleşme imzalama: Onay kararından sonra
Hangi Projeler Desteklenir?
1501 her sektör ve teknoloji alanına açıktır ancak değerlendirmede aşağıdaki konular ek puan alır:
Stratejik Öncelikli Alanlar
- Yapay zeka, makine öğrenmesi, büyük veri
- İleri imalat, akıllı fabrika, robotik otomasyon
- İleri malzemeler, kompozitler, nanoteknoloji
- Enerji teknolojileri (yenilenebilir, depolama, hidrojen)
- Yarı iletkenler, mikroelektronik, kuantum
- Biyoteknoloji, sağlık teknolojileri
- Sürdürülebilir tarım ve gıda teknolojileri
- Savunma ve havacılık teknolojileri
- Mobilite ve elektrikli araç teknolojileri
Desteklenen Harcama Kalemleri
1501 kapsamında AR-GE faaliyetleri ile doğrudan ilişkili aşağıdaki harcamalar desteklenir:
Personel Giderleri
Proje ekibinde yer alan araştırmacı, teknisyen ve teknik asistan personelin ücretleri (proje ile ilişkilendirilmiş çalışma süresi oranında).
Seyahat Giderleri
Şehirlerarası ve uluslararası ekonomi sınıfı ulaşım, konaklama ve yemek giderleri (proje faaliyetleriyle doğrudan ilişkili).
Alet, Teçhizat, Yazılım, Yayın Alımları
Proje süresince kullanılacak makine, ölçüm cihazı, yazılım lisansı, akademik veritabanı erişimi gibi giderler. Amortisman hesabı yapılır.
Hizmet Alımları
Türkiye'deki üniversiteler, TÜBİTAK AR-GE birimleri, özel sektör AR-GE kuruluşları gibi yerlere yaptırılan AR-GE hizmet giderleri. Yurt dışı hizmet alımı belirli koşullarda kabul edilir.
Malzeme ve Sarf Giderleri
Proje süresince tüketilen ham madde, prototip yapım malzemeleri, kimyasal sarf ve test malzemeleri.
Değerlendirme Boyutları
1. Boyut: Endüstriyel AR-GE İçeriği ve Yenilik
Projenin AR-GE niteliği, teknolojik zorlukları çözme yaklaşımı ve mevcut çözümlere kıyasla yenilikçi yönü değerlendirilir. 1501 için yenilik düzeyi 1507'den daha yüksek beklenir; uluslararası pazarda fark yaratabilecek nitelikte olmalıdır.
2. Boyut: Proje Planı ve Altyapı Uygunluğu
İş paketi yapısı, zaman çizelgesi, personel yetkinlikleri, makine-teçhizat altyapısı ve risk yönetimi yaklaşımı incelenir. 1501 için ekibin önceki AR-GE deneyimi ciddi puan getirir.
3. Boyut: Ekonomik Yarar ve Ulusal Kazanım
Ticarileşme planı, hedef pazar büyüklüğü, ihracat potansiyeli, ülke ekonomisine katkı ve milli teknoloji kazanımı değerlendirilir. 1501 projeleri uluslararası rekabet odaklı kurgulanmalıdır.
Başarılı Bir 1501 Başvurusunun Özellikleri
1. Olgun Firma Profili
Daha önce 1507 veya benzeri programlarda başarılı projeler yürütmüş olmak güçlü bir başlangıç noktasıdır. Şirketin AR-GE harcaması/ciro oranının yüksek olması, yayın/patent çıktıları olması güven unsuru oluşturur.
2. Uluslararası Rekabet Vurgusu
Projenin uluslararası pazarda Türkiye'yi temsil edebilecek nitelikte olması; rakip uluslararası ürünlerle teknik karşılaştırma sunulması beklenir. Hedef pazar AB, ABD, Asya gibi gelişmiş ekonomiler olmalıdır.
3. Üniversite İşbirliği
1501 değerlendirmelerinde üniversite işbirliği güçlü bir bonus puan getirir. Türkiye'deki bir üniversite ile imzalanmış AR-GE hizmet sözleşmesi veya ortak proje bileşeni eklemek faydalıdır.
4. Patent ve IP Stratejisi
Mevcut patentleriniz veya proje çıktısı olarak hedeflenen patent başvurularınız netleştirilmelidir. FTO (Freedom to Operate) analizi ve fikri mülkiyet stratejisi başvuruyu güçlendirir.
5. Detaylı İş Paketi Yapısı
36 ayı bulan projeler için 6-10 iş paketi tipiktir. Her iş paketinin amacı, çıktısı, süresi, sorumlu personel ataması ve risk analizi tek tek tanımlanmalıdır. İş paketleri arasındaki bağımlılıklar Gantt diyagramında gösterilmelidir.
Sıkça Yapılan Hatalar
1. Aşırı Geniş Kapsam
"Bu projede A, B, C, D, E ürünlerini geliştireceğiz" şeklinde dağınık projeler değerlendirme kurulu tarafından risk olarak görülür. 1501 için odaklı, derinlemesine bir teknik konu seçmek daha mantıklıdır.
2. Düşük Bütçe-Büyük Hedef
36 aylık karmaşık bir teknolojik gelişim için 1 milyon TL bütçe gerçekçi değildir. Bütçenin proje hedefiyle orantılı olması gerekir; çok düşük bütçeler güvenilirliği zedeler.
3. Zayıf Ekip Yapısı
Donanım yoğun bir projede sadece yazılım mühendisleri, yazılım yoğun bir projede sadece elektronik mühendisleri olması ciddi eksiklik sayılır. Ekip projeyi kapsamlı şekilde yürütebilecek kompozisyonda olmalıdır.
4. Generic AR-GE Niteliği
"Yapay zeka kullanacağız" gibi belirsiz teknik yaklaşım yerine; spesifik algoritma seçimi (örn. Vision Transformer mimarisi), özel veri kümesi (kendi topladığımız 50.000 adet endüstriyel görüntü), somut başarı metriği (mAP > 0.85) gibi detaylar verilmelidir.
Ortaklı Başvuru: Avantajlar ve Dikkat Edilecekler
1501 ortaklı (konsorsiyum) başvurulara açıktır. Bu yapı bazı avantajlar getirir:
- Daha kapsamlı projeler kurgulanabilir
- Risk paylaşımı yapılır
- Farklı yetkinlikler bir arada toplanır
- Ek destek puanları (üniversite ortaklığı, sektör çeşitliliği)
Ancak ortaklı başvuru yönetimi karmaşıktır. Roller net tanımlanmalı, IP paylaşımı sözleşmeyle çözülmeli, hakediş paylaşımı önceden netleştirilmelidir.
Sonuç
TÜBİTAK 1501, AR-GE altyapısını kurmuş ve büyük ölçekli projelere yönelen firmalar için en güçlü hibe mekanizmasıdır. %75 destek oranıyla 36 aya kadar süren projeler için herhangi bir bütçe üst sınırı olmaması, programı özellikle stratejik ve uzun vadeli AR-GE çalışmaları için cazip kılar.
EA ARGE olarak, 1501 başvurularında özellikle elektronik, gömülü sistem ve IoT alanlarındaki projelerde teknik içerik yazımı, sistem mimarisi tasarımı ve iş paketi kurgusunda müşterilerimizin yanındayız.
Yönetim disiplini
1501 projeleri tipik olarak 24-36 ay; finansman aralıklı ödeniyor. Dokümantasyon disiplini olmadan ara raporlamada sorun çıkıyor. Projeyi yönetecek kişiyi başlangıçta belirleyin, eski 1507 dosyasını kopyalayıp uyarlamayın; ikisinin tonu ve detay seviyesi çok farklı.
